เล่ม ๓๐ · สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส

จูฬนิทเทส เป็นคัมภีร์ลำดับที่ ๑๑ ในขุททกนิกาย อยู่คู่กับมหานิทเทสในเล่ม ๒๙ เนื้อหาเป็นคำอธิบายไขความพระสูตรบางส่วนในสุตตนิบาต โดยเฉพาะปารายนวรรค อันเป็นชุดปัญหาที่มาณพ ๑๖ คนทูลถามพระพุทธเจ้า และขัคควิสาณสูตร ว่าด้วยการประพฤติอยู่ผู้เดียวดุจนอแรด คัมภีร์นี้จัดเข้าในหมวดขุททกนิกาย ซึ่งเป็นที่รวมคัมภีร์เบ็ดเตล็ดที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัว จัดเข้าใน ๔ นิกายแรกไม่ได้ (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๗๗) โดยฐานะเป็นคัมภีร์ประเภทไขความหรืออธิบายพุทธพจน์ จูฬนิทเทสจึงมีลักษณะใกล้เคียงกับงานอรรถกถา คือแจกแจงความหมายของถ้อยคำและขยายเนื้อความของพระสูตร ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึงพุทธพจน์ในสุตตนิบาตได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

คำอธิบายนี้ผู้จัดทำเรียบเรียงจากหนังสือ รู้จักพระไตรปิฎก ให้ชัด ให้ตรง ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) ด้วยความตั้งใจให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น