[๒๘๓] นีวรณ์ ๕ อย่าง๑. กามฉันทนีวรณ์ [ธรรมที่กั้นจิต คือ ความพอใจในกาม]๒. พยาปาทนีวรณ์ [ธรรมที่กั้นจิต คือความพยาบาท]๓. ถีนมิทธนีวรณ์ [ธรรมที่กั้นจิต คือความที่จิตหดหู่และเคลิบเคลิ้ม]๔. อุทธัจจกุกกุจจนีวรณ์ [ธรรมที่กั้นจิต คือความฟุ้งซ่านและรำคาญ]๕. วิจิกิจฉานีวรณ์ [ธรรมที่กั้นจิต คือความสงสัย] ฯพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๙๕–๑๙๖