จิตตุปปาทกัณฑ์

อภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณีปกรณ์ · เล่ม ๓๔ ข้อ ๔๗๓

 [๔๗๓] ผัสสะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?  การกระทบ กิริยาที่กระทบ กิริยาที่ถูกต้อง ความถูกต้อง ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่าผัสสะ มีในสมัยนั้น.  เวทนา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?  ความไม่สบายทางกาย ความทุกข์ทางกาย อันเกิดแต่สัมผัสแห่งกายวิญญาณธาตุที่สมกันความเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์ อันเกิดแต่กายสัมผัสกิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์อันเกิดแต่กายสัมผัส ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า เวทนา มีในสมัยนั้น ฯลฯ  ทุกข์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?  ความไม่สบายทางกาย ความทุกข์ทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์อันเกิดแต่กายสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์ อันเกิดแต่กายสัมผัส ในสมัยนั้นอันใด นี้ชื่อว่า ทุกข์ มีในสมัยนั้น ฯลฯ  ทุกขินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?  ความไม่สบายทางกาย ความทุกข์ทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์ อันเกิดแต่กายสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่สบายเป็นทุกข์ อันเกิดแต่กายสัมผัส ในสมัยนั้น อันใดนี้ชื่อว่า ทุกขินทรีย์ มีในสมัยนั้น ฯลฯ  หรือนามธรรมที่อิงอาศัยเกิดขึ้นแม้อื่นใด มีอยู่ในสมัยนั้น  สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมเป็นอัพยากฤต.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๕๙–๑๖๐

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง