ธาตุวิภังค์

อภิธรรมปิฎก วิภังคปกรณ์ · เล่ม ๓๕ ข้อ ๑๒๕

 [๑๒๕] ในธาตุ ๑๘ นั้น จักขุธาตุ เป็นไฉน  จักขุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า บ้านว่างบ้าง นี้เรียกว่าจักขุธาตุ  รูปธาตุ เป็นไฉน  รูปใด อาศัยมหาภูตรูป ๔ ได้แก่ สี ฯลฯ นี้เรียกว่า รูปธาตุบ้างนี้เรียกว่า รูปธาตุ  จักขุวิญญาณธาตุ เป็นไฉน  จิต มโน มานัส หทัย ปัณฑร มโน มนายตนะ มนินทรีย์วิญญาณ วิญญาณขันธ์จักขุวิญญาณธาตุที่สมกัน อาศัยจักขุปสาทและรูปารมณ์เกิดขึ้น นี้เรียกว่า จักขุวิญญาณธาตุ

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๗๙

อธิบายเนื้อหา