ปัจจยาการวิภังค์

อภิธรรมปิฎก วิภังคปกรณ์ · เล่ม ๓๕ ข้อ ๓๖๑

 [๓๖๑] ในปัจจยาการเหล่านั้น กุศลมูล เป็นไฉน  อโลภะ อโทสะ  ในกุศลมูลนั้น อโลภะ เป็นไฉน  การไม่โลภ กิริยาที่ไม่โลภ ความไม่โลภ การไม่กำหนัดนัก กิริยาที่ไม่กำหนัดนักความไม่กำหนัดนัก ความไม่เพ่งเล็งที่จะเอาทรัพย์สมบัติของผู้อื่นกุศลมูลคืออโลภะ อันใด นี้เรียกว่าอโลภะ  อโทสะ เป็นไฉน  การไม่คิดประทุษร้าย กิริยาที่ไม่คิดประทุษร้าย ความไม่ประทุษร้ายความไม่คิดพยาบาทความไม่คิดเบียดเบียน กุศลมูลคืออโทสะ อันใด นี้เรียกว่าอโทสะ  สภาวธรรมเหล่านี้ เรียกว่ากุศลมูล  สังขารเกิดเพราะกุศลมูลเป็นปัจจัย เป็นไฉน  การคิดอ่าน กิริยาที่คิดอ่าน ความคิดอ่าน อันใด นี้เรียกว่า สังขารเกิดเพราะกุศลมูลเป็นปัจจัย ฯลฯ  ด้วยเหตุนั้น จึงเรียกว่า ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้  กามาวจรกุศลจิตดวงที่ ๕-๖

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๘๐

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง