ปฏิภาณปฏิสัมภิทา

อภิธรรมปิฎก วิภังคปกรณ์ · เล่ม ๓๕ ข้อ ๘๓๔

 [๘๓๔] สัมมาสมาธิมีญาณ ๕ เป็นไฉน  ญาณเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้มีสุขในปัจจุบันด้วย มีสุขเป็นวิบากต่อไปด้วย ญาณเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้ไกลจากกิเลส หาอามิสมิได้ ญาณเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้อันบุรุษมีปัญญาทราม เสพไม่ได้ ญาณเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า สมาธินี้สงบ ประณีต ได้ความสงบระงับ ได้บรรลุแล้วโดยความเป็นธรรมเอกผุดขึ้น ไม่บรรลุโดยการข่มนิวรณ์ ห้ามกิเลสด้วยจิตที่เป็นสสังขาริกญาณเกิดขึ้นเฉพาะตนว่า ก็เรานั้นแลมีสติเข้าสมาธินี้ มีสติออกจากสมาธินี้ นี้เรียกว่า สัมมาสมาธิมีญาณ ๕  ญาณวัตถุหมวดละ ๕ ย่อมมีด้วยประการฉะนี้  ฉักกนิเทศ

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๔๐๖

อธิบายเนื้อหา