๓. มานานุสัย

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๑๒๔๔

 [๑๒๔๔] กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด ปฏิฆานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นหรือ?  หรือว่า ปฏิฆานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้นในที่นั้น?  หามิได้.  กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด มานานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นหรือ?  ถูกแล้ว.  หรือว่า มานานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้นในที่นั้น?  มานานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น คือ แก่ผู้เป็นพระอนาคามี ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลนั้นในที่นั้น ก็หาไม่ มานานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้น คือ บุคคล ๓ จำพวกในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้นก็หาไม่มานานุสัย และกามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้น คือ บุคคล ๒ จำพวกนั่นแหละ ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ.  กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด ทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัยย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นหรือ?  กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้น คือ แก่บุคคล ๒ จำพวกในเวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่วิจิกิจฉานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้นก็หาไม่  กามราคานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น คือ แก่บุคคลผู้เป็นปุถุชนในเวทนา ๒ ในกามธาตุ.  หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในนั้นที่นั้น?  วิจิกิจฉานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น คือ แก่บุคคลผู้เป็นปุถุชน ในทุกขเวทนา ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นก็หาไม่ วิจิกิจฉานุสัย และกามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น คือ แก่บุคคลผู้เป็นปุถุชนนั่นแหละ ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ.  กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด ภวราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นหรือ?  หามิได้.  หรือว่า ภวราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น?  หามิได้.  กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด อวิชชานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้นหรือ?  ถูกแล้ว.  หรือว่า อวิชชานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลใด ในที่ใด กามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น?  อวิชชานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลนั้น ในที่นั้น คือ แก่ผู้เป็นพระอนาคามี ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลนั้นในที่นั้นก็หาไม่ อวิชชานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้น คือบุคคล ๓ จำพวกในทุกขเวทนา ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย จะนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้นในที่นั้นก็หาไม่ อวิชชานุสัย และกามราคานุสัย ย่อมนอนเนื่องแก่บุคคลเหล่านั้น ในที่นั้น คือแก่บุคคล ๓ จำพวกนั่นแหละ ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๔๕๐–๔๕๒

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง