๓. มานานุสัย

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๑๓๒๐

 [๑๓๒๐] บุคคลใด มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัยทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้นหรือ?  ไม่มี.  หรือว่า บุคคลใด มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น?  พระอนาคามี มีความนอนเนื่องในทุกขเวทนา พระอนาคามีนั้นมีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่พระอนาคามีนั้นมีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัยมานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละมีความนอนเนื่องในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัยวิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่องในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัยจากที่นั้น แต่บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคล ๒ จำพวก มีความนอนเนื่องในรูปธาตุ ในอรูปธาตุบุคคล ๒ จำพวกเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัยจากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่องในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัยจากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่องในทุกขเวทนา บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัยจากที่นั้นก็หาไม่ ปุถุชนมีความนอนเนื่องในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ ปุถุชนนั้นมีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น แต่ปุถุชน  นั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละมีความนอนเนื่องในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นมีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยปฏิฆานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่องในทุกขเวทนา บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยอวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น มีความนอนเนื่องด้วยกามราคานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.  อนุโลม จบ.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๕๑๙–๕๒๐

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง