นามธรรมนิทเทส

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๒๙๓

 [๒๙๓] ไม่ใช่จักขุ ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ยกเว้นจักขุเสียแล้ว อายตนะที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่จักขุ เป็นแต่อายตนะ ยกเว้นจักขุและอายตนะเสียแล้ว ธรรมที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่จักขุ และไม่ใช่อายตนะ.  ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่จักขายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  ไม่ใช่โสตะ ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ยกเว้นโสตะเสียแล้ว ฯลฯ ยกเว้นฆานะเสียแล้ว ยกเว้นชิวหาเสียแล้ว ฯลฯ และไม่ใช่อายตนะ.  ไม่ใช่กาย ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่กายายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  ไม่ใช่รูป ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ยกเว้นรูปเสียแล้ว ฯลฯ ยกเว้นเสียงเสียแล้ว ยกเว้นกลิ่นเสียแล้ว ยกเว้นรสเสียแล้วยกเว้นโผฏฐัพพะเสียแล้ว ฯลฯ และไม่ใช่อายตนะ.  ไม่ใช่มนะ ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ยกเว้นมนะเสียแล้ว อายตนะที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่มนะ เป็นแต่อายตนะ ยกเว้นมนะและอายตนะเสียแล้ว ธรรมที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่มนะ และไม่ใช่อายตนะ.  ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่มนายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  ไม่ใช่ธัมมะ ไม่ใช่อายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่ธัมมายตนะหรือ?  ถูกแล้ว.  สุทธายตนมูลจักกวาร

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๐๖–๑๐๗

อธิบายเนื้อหา