เล่ม ๔๐ ข้อ ๒๖๔

อภิธรรมปิฎก มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑

 [๒๖๔] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะกัมมปัจจัย  คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น มี ๓ นัย  อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะกัมมปัจจัย มี ๓ นัย  อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะกัมมปัจจัย  คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา เกิดขึ้น ฯลฯมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑เกิดขึ้น ฯลฯ  สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯกายวิญญาณ อาศัยกายายตนะ เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยาอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น  กุศลธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะกัมมปัจจัย  คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น  กุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยาธรรม เกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย  อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย  คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอกุศล และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๒๒–๑๒๓

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง