[๒๙๐] อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย
คือ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะเกิดขึ้น
นี้เป็นข้อแตกต่างกันในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย
อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย
คือ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอเหตุกะอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
นี้เป็นข้อแตกต่างกันในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย
ส่วนที่เหลือ พึงแจกให้พิสดารเช่นเดียวกันกับปัจจนียะ ในปฏิจจวาร
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัยเพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
ปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย พึงแจกให้พิสดารเหมือนอย่างในปฏิจจวารพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๓๕