เล่ม ๔๒ ข้อ ๕๗๒

อภิธรรมปิฎก มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓

 [๕๗๒] ธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรม และคันถสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้งคันถธรรมและคันถสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัยคือ เพราะปรารภคันถธรรมทั้งหลาย คันถธรรมทั้งหลาย เกิดขึ้น  พึงกระทำมูลเพราะปรารภคันถธรรมทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น  พึงกระทำมูล  เพราะปรารภคันถธรรมทั้งหลาย คันถธรรมทั้งหลาย และขันธ์ทั้งหลายที่เป็นคันถ-สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นธรรมที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นคันถ-สัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม โดยอารัมมณปัจจัยคือ เพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น  พึงกระทำมูลเพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม คันถธรรมทั้งหลาย เกิดขึ้น  พึงกระทำมูลเพราะปรารภขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่คันถธรรม คันถธรรมและขันธ์ทั้งหลายที่เป็นคันถสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นวาระ ๓ แม้นอกนี้ ก็พึงกระทำอย่างที่กล่าวมาแล้วในอธิปติปัจจัยก็ดี ในอนันตรปัจจัยก็ดี ในอุปนิสสยปัจจัยก็ดี เหมือนกับอารัมมณปัจจัยวิภังค์ไม่มี

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๓๗๒–๓๗๓

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง