เล่ม ๔๓ ข้อ ๘๐๖

อภิธรรมปิฎก ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔

 [๘๐๖] อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มีอย่างเดียว คือ สหชาต.  อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต.  อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่อรูปาวจรธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มีอย่างเดียว คือ สหชาต.  ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มี ๕ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทริย์.  ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มีอย่างเดียว คือ ปุเรชาต ได้แก่หทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย.  อรูปาวจรธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต.  ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่เป็นอรูปาวจรธรรม และหทัยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓โดยอัตถิปัจจัย ขันธ์ ๒ ฯลฯ.  อรูปาวจรธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อรูปาวจรธรรม โดยอัตถิปัจจัย  มี ๔ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทรีย์.  ที่เป็นสหชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปาวจรธรรม และมหาภูตรูปทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย.  ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปาวจรธรรม และกวฬิงการาหารเป็นปัจจัยแก่กายนี้ โดยอัตถิปัจจัย.  ที่เป็นปัจฉาชาต ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอรูปาวจรธรรม และรูปชีวิตินทรีย์ เป็นปัจจัยแก่กฏัตตารูปทั้งหลาย โดยอัตถิปัจจัย.  ฯลฯ เป็นปัจจัย โดยนัตถิปัจจัย  ฯลฯ เป็นปัจจัย โดยวิคตปัจจัย  ฯลฯ เป็นปัจจัย โดยอวิคตปัจจัย.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๕๓๔–๕๓๕

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง