มมีพระปัญญาทรงวางไว้ตรัสไว้ดีแล้วในพระสูตร

วินัยปิฎก ปริวาร · เล่ม ๘ ข้อ ๑๐๗๙

 [๑๐๗๙] ถามว่า การโจท มีอะไรเป็นเบื้องต้น มีอะไรเป็นท่ามกลาง มีอะไรเป็นที่สุด?ตอบว่า การโจท มีขอโอกาสเป็นเบื้องต้น มีการทำเป็นท่ามกลาง มีการระงับเป็นที่สุด.ถ. การโจท มีมูลเท่าไร? มีวัตถุเท่าไร? มีภูมิเท่าไร? โจทด้วยอาการเท่าไร?ต. การโจท มีมูล ๒ มีวัตถุ ๓ มีภูมิ ๕ โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง.ถ. การโจทมีมูล ๒ เป็นไฉน?ต. การโจท มีมูล ๑ การโจทไม่มีมูล ๑ นี้การโจทมีมูล ๒.ถ. การโจท มีวัตถุ ๓ เป็นไฉน?ต. เรื่องที่เห็น ๑ เรื่องที่ได้ยินได้ฟัง ๑ เรื่องที่รังเกียจ ๑ นี้การโจทมีวัตถุ ๓.ถ. การโจท มีภูมิ ๕ เป็นไฉน?ต. จักพูดโดยกาลอันควร จักไม่พูดโดยกาลไม่ควร ๑ จักพูดด้วยคำจริง จักไม่พูดด้วยคำไม่จริง ๑ จักพูดด้วยคำสุภาพ จักไม่พูดด้วยคำหยาบ ๑ จักพูดด้วยคำประกอบด้วยประโยชน์ จักไม่พูดด้วยคำไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ๑ จักมีเมตตาจิตพูด จักไม่มุ่งร้ายพูด ๑นี้การโจทมีภูมิ ๕.ถ. โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง เป็นไฉนต. โจทด้วยกายหรือโจทด้วยวาจา นี้โจทด้วยอาการ ๒ อย่าง.  ข้อปฏิบัติของโจทก์และจำเลยเป็นต้น

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๓๖๘–๓๖๙

อธิบายเนื้อหา