เล่ม ๒๗ · สุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑

ชาดก คือคัมภีร์ที่รวบรวมเรื่องราวในอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ ก่อนจะทรงตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในชาติสุดท้าย จัดอยู่ในขุททกนิกาย แห่งพระสุตตันตปิฎก โดยแบ่งเป็น ๒ ภาค ซึ่งเล่ม ๒๗ นี้เป็นภาคที่ ๑ (โครงสร้างพระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม) ชาดกเป็นหนึ่งใน ๑๕ คัมภีร์ย่อยของขุททกนิกาย ซึ่งเป็นหมวดที่รวมพระสูตรและคัมภีร์เบ็ดเตล็ด อันมีลักษณะพิเศษเฉพาะตัว จัดเข้าใน ๔ นิกายแรกไม่ได้ (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๗๗) ในการศึกษาชาดก ผู้อ่านจะได้เห็นเรื่องเล่า ความเชื่อถือเก่า ๆ ที่สืบมาในชมพูทวีป ทั้งดาบส ฤษี และวิถีชีวิตของผู้คนในสมัยนั้น ได้เห็นวิวัฒนาการทางความคิดความเชื่อ ได้รู้จักทิฏฐิลัทธิที่นำมาสู่การตรัสธรรมเพื่อแก้ความเข้าใจของคนในยุคนั้น (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๖๔–๖๕) เล่มที่ ๒๗ นี้มีเนื้อหา ๒๕๔๙ ข้อ นับเป็นเล่มที่มีจำนวนข้อมากเป็นลำดับต้นของพระไตรปิฎกทั้งชุด สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ของเรื่องราวและคติธรรมที่ถ่ายทอดผ่านชาดก (โครงสร้างพระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม)

คำอธิบายนี้ผู้จัดทำเรียบเรียงจากหนังสือ รู้จักพระไตรปิฎก ให้ชัด ให้ตรง ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) ด้วยความตั้งใจให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น