ปัจจยาการวิภังค์

อภิธรรมปิฎก วิภังคปกรณ์ · เล่ม ๓๕ ข้อ ๓๖๙

 [๓๖๙] ในปัจจยาการเหล่านั้น กุศลมูล เป็นไฉน  อโลภะ อโทสะ อโมหะ ฯลฯ สภาวธรรมเหล่านี้ เรียกว่า กุศลมูล  สังขารเกิดเพราะกุศลมูลเป็นปัจจัย เป็นไฉน  การคิดอ่าน กิริยาที่คิดอ่าน ความคิดอ่าน อันใด นี้เรียกว่า สังขารเกิดเพราะกุศลมูลเป็นปัจจัย ฯลฯ  เวทนาเกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย เป็นไฉน  ความสบายทางใจก็ไม่ใช่ ความไม่สบายทางใจก็ไม่ใช่ ความเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุขอันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุขอันเกิดแต่เจโตสัมผัส อันใด นี้เรียกว่าเวทนาเกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย ฯลฯ  ด้วยเหตุนั้น จึงเรียกว่า ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้  โลกุตตรกุศลจิต

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๘๓

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง