ปัจจยาการวิภังค์

อภิธรรมปิฎก วิภังคปกรณ์ · เล่ม ๓๕ ข้อ ๓๗๘

 [๓๗๘] ในปัจจยาการเหล่านั้น สังขาร เป็นไฉน  การคิดอ่าน กิริยาที่คิดอ่าน ความคิดอ่าน อันใด นี้เรียกว่าสังขาร ฯลฯ  เวทนาเกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย เป็นไฉน  ความสบายทางกาย ความสุขทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่กายสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่กายสัมผัส อันใดนี้เรียกว่า เวทนาเกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย  ภพเกิดเพราะเวทนาเป็นปัจจัย เป็นไฉน  สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ เว้นเวทนา นี้เรียกว่าภพเกิดเพราะเวทนาเป็นปัจจัย ฯลฯ  ด้วยเหตุนั้น จึงเรียกว่า ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้  อเหตุกกุศลวิบากจิตดวงที่ ๖

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๘๗

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง