นามธรรมนิทเทส

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๑๙

 [๑๙] ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดที่เป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีนามมูลเป็นมูลหรือ?  มูลที่เรียกว่านามมูลมี ๙ เท่านั้น ธรรมที่เป็นนามที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่มูลที่เรียกว่านามมูล.  หรือว่า ธรรมเหล่าใดเป็นมูลที่เรียกว่านามมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  ถูกแล้ว.  ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดที่เป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูลหรือ?  นามที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล นามที่เป็นสเหตุกะมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล.  หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  รูปที่มีนามเป็นสมุฏฐาน มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่นามนามมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูลด้วย เป็นนามด้วย.  ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใด มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูลเป็นนามมูลหรือ?  มูลเหล่าใดที่เป็นนามมูลเกิดร่วมกัน มูลเหล่านั้นชื่อว่ามีมูลอย่างเดียวกันเป็นมูลด้วยมีมูลอาศัยกันและกันเป็นมูลด้วย ธรรมที่เกิดร่วมกันกับนามมูลที่เหลือนอกนั้น มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่มีมูลอาศัยกันและกันเป็นมูล  หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  ถูกแล้ว.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑๙–๒๐

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง