นามธรรมนิทเทส

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๒๐

 [๒๐] ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีนามเป็นมูลหรือ?  นามที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีนามเป็นมูล นามที่เป็นสเหตุกะ มีนามเป็นมูล.  หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีนามเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  รูปที่มีนามเป็นสมุฏฐาน มีนามเป็นมูล แต่ไม่ใช่นาม นามมีนามเป็นมูลด้วย เป็นนามด้วย.  ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูลหรือ?  นามที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูล นามที่เป็นสเหตุกะมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูล.  หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  รูปที่มีนามเป็นสมุฏฐาน มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูล แต่ไม่ใช่นาม นามมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลด้วย เป็นนามด้วย.  ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดมีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูลหรือ?  มูลเหล่าใดที่เป็นนามมูลเกิดร่วมกัน มูลเหล่านั้นชื่อว่ามีมูลอย่างเดียวกันด้วย มีมูลอาศัยกันและกันด้วย ธรรมที่เกิดร่วมกันกับนามมูลที่เหลือนอกนั้น มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามเป็นมูล แต่ไม่ใช่มีมูลอาศัยกันและกัน.  หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม?  ถูกแล้ว.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๒๐–๒๑

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง