[๑๙] มัคคปัจจัย คือ องค์แห่งมรรคทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่สัมปยุตด้วยมรรค และรูปอันมีธรรมที่สัมปยุตด้วยมรรคนั้นเป็นสมุฏฐาน โดยมัคคปัจจัย