เล่ม ๒๐ · สุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๐ เป็นเล่มแรกของอังคุตตรนิกาย ซึ่งเป็นหมวดที่จัดพระสูตรตามจำนวนหัวข้อธรรม เริ่มตั้งแต่หมวด ๑ ไปจนถึงหมวด ๑๑ วิธีจัดแบบนี้ท่านวางไว้เพื่อความสะดวกในการเก็บรักษาและทรงจำสาธยาย โดยรวมพระสูตรที่มีการนับเป็นตัวเลขเท่ากันไว้ด้วยกัน อังคุตตรนิกายทั้งหมดมีพระสูตรมากถึง ๙,๕๕๗ สูตร ใช้เนื้อที่หนังสือถึง ๕ เล่ม (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๗๖–๗๗) เฉพาะเล่ม ๒๐ นี้ ประมวลพระสูตรในหมวดต้น ๆ คือ เอกนิบาต (หมวด ๑) ทุกนิบาต (หมวด ๒) และติกนิบาต (หมวด ๓) รวมไว้ในเล่มเดียวกัน มีพระสูตรสำคัญหลายเรื่องที่ผู้ศึกษามักอ้างอิงถึง ตัวอย่างเช่น พุทธพจน์เรื่องอธิปไตย ๓ ที่กล่าวถึงธัมมาธิปไตย ก็มาปรากฏอยู่ในเล่มนี้ (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๓๑–๓๒) นอกจากนี้ ในเล่ม ๒๐ ยังเป็นที่มาของพุทธพจน์เรื่องพระธุดงค์ ๕ จำพวก ซึ่งตรัสว่าผู้ถือธุดงค์ที่เลิศคือผู้ถือเพราะอาศัยความมักน้อย สันโดษ ความขัดเกลา ความสงัด และอิทมัตถิตา อันเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า ถ้อยคำในพระไตรปิฎกบางแห่งเป็นสำนวนบาลีที่ต้องอาศัยอรรถกถาช่วยไขความ จึงจะเข้าใจได้ชัดเจน (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๔๒–๔๖)

คำอธิบายนี้ผู้จัดทำเรียบเรียงจากหนังสือ รู้จักพระไตรปิฎก ให้ชัด ให้ตรง ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) ด้วยความตั้งใจให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น