[๑] ๑. กุสลติกะกุสลา ธมฺมา ธรรมเป็นกุศลอกุสลา ธมฺมา ธรรมเป็นอกุศลอพฺยากตา ธมฺมา ธรรมเป็นอัพยากฤต
๒. เวทนาติกะสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยสุขเวทนาทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
๓. วิปากติกะวิปากา ธมฺมา ธรรมเป็นวิบากวิปากธมฺมธมฺมา ธรรมเป็นเหตุแห่งวิบากเนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมา ธรรมไม่เป็นวิบาก และไม่เป็นเหตุแห่งวิบาก
๔. อุปาทินนุปาทานิยติกะอุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วย ตัณหาทิฏฐิ
เข้ายึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทานอนุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วย ตัณหาทิฏฐิ
ไม่เข้ายึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอนุปาทินฺนานุปาทานิยา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วย ตัณหาทิฏฐิ
ไม่เข้ายึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน
๕. สังกิลิฏฐสังกิเลสิกติกะสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ธมฺมา ธรรมเศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของสังกิเลสอสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสอสงฺกิลิฏฺฐาสงฺกิเลสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส
๖. วิตักกติกะสวิตกฺกสวิจารา ธมฺมา ธรรมมีวิตกมีวิจารอวิตกฺกวิจารมตฺตา ธมฺมา ธรรมไม่มีวิตกแต่มีวิจารอวิตกฺกาวิจารา ธมฺมา ธรรมไม่มีวิตกไม่มีวิจาร
๗. ปีติติกะปีติสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยปีติสุขสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยสุขเวทนาอุเปกฺขาสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา
๘. ทัสสนติกะทสฺสเนน ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันโสดาปัตติมรรคประหาณภาวนาย ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณเนว ทสฺสเนน น ภาวนาย ปหาตพฺพา ธรรมอันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ธมฺมา ไม่ประหาณ
๙. ทัสสนเหตุกติกะทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีสัมปยุตตเหตุอันโสดาปัตติมรรคประหาณภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีสัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณเนว ทสฺสเนน น ภาวนาย ธรรมไม่มีสัมปยุตตเหตุอันโสดาปัตติมรรคและปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา มรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ
๑๐. อาจยคามิติกะอาจยคามิโน ธมฺมา ธรรมเป็นเหตุให้จุติปฏิสนธิอปจยคามิโน ธมฺมา ธรรมเป็นเหตุให้ถึงนิพพานเนวาจยคามิโน นาปจยคามิโน ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเหตุให้จุติปฏิสนธิและไม่เป็นเหตุ
ให้ถึงนิพพาน
๑๑. เสกขติกะเสกฺขา ธมฺมา ธรรมเป็นของเสกขบุคคลอเสกฺขา ธมฺมา ธรรมเป็นของอเสกขบุคคลเนวเสกฺขา นาเสกฺขา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นของเสกขบุคคลและไม่เป็นของ
อเสกขบุคคล
๑๒. ปริตตติกะปริตฺตา ธมฺมา ธรรมเป็นปริตตะมหคฺคตา ธมฺมา ธรรมเป็นมหัคคตะอปฺปมาณา ธมฺมา ธรรมเป็นอัปปมาณะ
๑๓. ปริตตารัมมณติกะปริตฺตารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นปริตตะมหคฺคตารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นมหัคคตะอปฺปมาณารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นอัปปมาณะ
๑๔. หีนติกะหีนา ธมฺมา ธรรมทรามมชฺฌิมา ธมฺมา ธรรมปานกลางปณีตา ธมฺมา ธรรมประณีต
๑๕. มิจฉัตตติกะมิจฺฉตฺตนิยตา ธมฺมา ธรรมเป็นมิจฉาสภาวะและให้ผลแน่นอนสมฺมตฺตนิยตา ธมฺมา ธรรมเป็นสัมมาสภาวะและให้ผลแน่นอนอนิยตา ธมฺมา ธรรมให้ผลไม่แน่นอน
๑๖. มัคคารัมมณติกะมคฺคารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีมรรคเป็นอารมณ์มคฺคเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีเหตุคือมรรคมคฺคาธิปติโน ธมฺมา ธรรมมีมรรคเป็นอธิบดี
๑๗. อุปปันนติกะอุปฺปนฺนา ธมฺมา ธรรมเกิดขึ้นแล้วอนุปฺปนฺนา ธมฺมา ธรรมยังไม่เกิดขึ้นอุปฺปาทิโน ธมฺมา ธรรมจักเกิดขึ้น
๑๘. อตีตติกะอตีตา ธมฺมา ธรรมเป็นอดีตอนาคตา ธมฺมา ธรรมเป็นอนาคตปจฺจุปฺปนฺนา ธมฺมา ธรรมเป็นปัจจุบัน
๑๙. อตีตารัมมณติกะอตีตารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นอดีตอนาคตารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นอนาคตปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นปัจจุบัน
๒๐. อัชฌัตตติกะอชฺฌตฺตา ธมฺมา ธรรมเป็นภายในพหิทฺธา ธมฺมา ธรรมเป็นภายนอกอชฺฌตฺตพหิทฺธา ธมฺมา ธรรมเป็นทั้งภายในและภายนอก
๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะอชฺฌตฺตารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นภายในพหิทฺธารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นภายนอกอชฺฌตฺตพหิทฺธารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์เป็นภายในและเป็นภายนอก
๒๒. สนิทัสสนติกะสนิทสฺสนสปฺปฏิฆา ธมฺมา ธรรมที่เห็นได้และกระทบได้อนิทสฺสนสปฺปฏิฆา ธมฺมา ธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อนิทสฺสนาปฺปฏิฆา ธมฺมา ธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้
ติกมาติกา ๒๒ ติกะ จบ
----------
ทุกมาติกา ๑๔๒ ทุกะ
อภิธรรมมาติกา ๑๐๐ ทุกะ
เหตุโคจฉกะ
หมวดที่ ๑ มี ๖ ทุกะ คือพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๑–๕