๓. มานานุสัย

อภิธรรมปิฎก ยมกปกรณ์ ภาค ๑ · เล่ม ๓๘ ข้อ ๑๔๕๐

 [๑๔๕๐] บุคคลใด กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นหรือ?  ไม่มี.  หรือว่า บุคคลใด กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น?  บุคคลที่ ๘ กำหนดรู้ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมกำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัยและทิฏฐานุสัย และกำหนดรู้มานานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น จากที่นั้นแต่บุคคลที่ ๘ นั้น จะกำหนดรู้กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ กำหนดรู้ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย และทิฏฐานุสัย และกำหนดรู้กามราคานุสัย และมานานุสัยอันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้นจากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะกำหนดรู้ปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละกำหนดรู้ในทุกขเวทนา บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย และทิฏฐานุสัย และกำหนดรู้ปฏิฆานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น จะกำหนดรู้กามราคานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ ฯลฯ.

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · หน้า ๖๒๕–๖๒๖

อธิบายเนื้อหา
ข้อความนี้ปรากฏที่อื่นอีก แห่ง