← สารบัญ ๔๕ เล่ม

เล่ม ๑๓ · สุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์

อธิบาย

เล่ม ๑๓ อยู่ในหมวดมัชฌิมนิกาย ซึ่งเป็นชุมนุมพระสูตรขนาดกลาง จัดรวมพระสูตรที่มีความยาวปานกลางไว้ด้วยกันเป็นพวกหนึ่ง ไม่ว่าเนื้อหาสาระจะเป็นอย่างไร โดยมัชฌิมนิกายทั้งหมดมี ๑๕๒ สูตร ใช้เนื้อที่หนังสือ ๓ เล่ม การจัดหมวดหมู่เช่นนี้เป็นระบบเพื่อความสะดวกในการเก็บรักษาและแบ่งภาระการทรงจำสาธยายของพระสงฆ์ผู้รับผิดชอบสาย มัชฌิมภาณกา มิใช่การจัดตามลำดับเนื้อหาเพื่อการเล่าเรียน (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๗๕-๗๗) ในมัชฌิมนิกายมีพระสูตรสำคัญหลายสูตรที่แสดงพุทธพจน์และธรรมกถาของพระสาวกผู้ใหญ่ เช่น ภัททาลิสูตร ที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าทรงฉันอาหารมื้อเดียว จาตุมสูตร ที่ตรัสแก่พระห้าร้อยเรื่องอันตรายของภิกษุผู้บวชใหม่ และพระสูตรที่บันทึกการสนทนาธรรมของพระธรรมทินนาเถรีกับวิสาขอุบาสก ซึ่งพระพุทธเจ้าประทานสาธุการรับรองว่าตอบชี้แจงตรงกับที่พระองค์จะทรงตอบ (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๓๐, ๕๗-๕๘, ๖๒-๖๓) พระสูตรจำนวนมากในมัชฌิมนิกายเป็นคำสอนของพระสาวก ซึ่งพระสาวกเหล่านั้นบอกเล่าถ่ายทอดพระธรรมของพระพุทธเจ้า มิใช่ลัทธิที่ท่านคิดขึ้นเอง จึงเป็นที่เก็บรักษาสื่อสารพุทธพจน์และเรื่องราวแวดล้อมมาถึงปัจจุบัน (รู้จักพระไตรปิฎก น. ๖๗-๖๘)

คำอธิบายนี้ผู้จัดทำเรียบเรียงจากหนังสือ รู้จักพระไตรปิฎก ให้ชัด ให้ตรง ของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต) ด้วยความตั้งใจให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น

๗๕๙ ข้อ · ๖๕ หัวข้อ · ข้อที่มีป้าย “สามภาษา” เปิดอ่านได้ทั้งไทยแปลใหม่ บาลี และอังกฤษ